Andrzej Kulig

Czy ocena oddzialywania zapachowego przedsiewziec i obiektów moze stac sie elementem procedury ocen srodowiskowych?

Projekt ustawy o przeciwdzialaniu uciazliwosci zapachowej

Zalożenie podstawowe

W marcu 2007 r. Minister Srodowiska Jan Szyszko, w trybie konsultacji spolecznych rozeslal projekt ustawy o przeciwdzialaniu uciazliwosci zapachowej wraz z zalacznikami: uzasadnieniem i ocena skutków regulacji (OSR), podpisanymi przez Glównego Inspektora Ochrony Srodowiska. Projekt ustawy (art. 5 oraz pkt. 2 OSR) zaklada, ze glówny ciezar prowadzenia postepowania i oceny jakosci zapachowej powietrza bedzie spoczywac na administracji samorzadowej szczebla gminnego.

Z analizy tresci ustawy oraz uzasadnienia wynika, ze autorzy projektu dostrzegli problem uciazliwosci zapachowej glównie w dzialalnosci rolniczej, na co wskazuja szczególowe zasady postepowania w celu ograniczenia uciazliwosci zapachowej wlasnie w tym sektorze gospodarki. W projekcie ustawy oraz w punkcie 3 OSR (gdzie wymieniono sektory gospodarki, na które wplynie projektowana regulacja) wymieniona jest szczególowo dzialalnosc wytwórcza "w rolnictwie w zakresie upraw rolnych, chowu lub hodowli zwierzat, ogrodnictwa, warzywnictwa, lesnictwa i rybactwa sródladowego" (art. 3 pkt 1b; art. 4 ust. 1), przy uwzglednieniu prawie wszystkich innych form dzialalnosci jako "eksploatacji instalacji lub urzadzenia oraz innej dzialalnosci" (art. 3 pkt 1a, d i e; art. 4 ust. 1). Warto wiec w tym miejscu doprecyzowac, ze mówiac bardzo ogólnie o podmiotach prowadzacych "eksploatacje instalacji i urzadzen" lub wykonujacych inna dzialalnosc, chodzi tutaj m.in. o duza grupe zakladów przemyslu "chemicznego" (np. petrochemicznego, farmaceutycznego lub celulozowego), rolno-spozywczego (np. rybnego, mleczarskiego lub tluszczowego) oraz obiektów z zakresu gospodarki sciekowej (np. przepompownie scieków) i gospodarki odpadami (np. kompostownie odpadów).

Proponowane rozwiazania metodyczne

W uzasadnieniu wprowadzenia ustawy stwierdzono, ze "w ustawodawstwie wielu krajów zrezygnowano z ilosciowego podejscia do oceny uciazliwosci zapachu na rzecz subiektywnej oceny". Metoda stwierdzania uciazliwosci zapachowej okreslonej dzialalnosci w wyniku "wizji lokalnej", wymieniona w art. 5 ust. 2 i w art. 7 ust. 4 projektu ustawy oraz przedstawiona w art. 7 ust. 5 - 10, nazwana jest w "Uzasadnieniu" ocena subiektywna. Zastepuje ona dotychczas proponowane ilosciowe metody oceny oraz standardy zapachowej jakosci powietrza. Ocena organoleptyczna, w tym przypadku zapachu (a zwlaszcza analiza sensoryczna, np. olfaktometryczna, gwarantujaca w pewnym stopniu powtarzalnosc i odtwarzalnosc wyników), nie oznacza (tzn. nie jest synonimem) oceny subiektywnej. Byc moze przyczyna takiej sytuacji jest uzywanie w dokumentach roboczych Ministerstwa Srodowiska bardzo nieprecyzyjnego pojecia "subiektywne badania sensoryczne".

Przyjete przez autorów projektu rozwiazanie metodyczne nie uwzglednia zlozonosci "problemu odorowego" ani w czesci dotyczacej charakterystyki zródel odorantów (w tym ich wielkosci oraz zmiennosci oddzialywania zapachowego, np. w czasie), ani w zakresie konsekwencji prawnych i spolecznych zaproponowanych rozwiazan legislacyjnych. Nalezy pamietac, ze w wielu róznych przypadkach problem oddzialywania zapachowego charakteryzuja inne przyczyny i skala zjawiska oraz mozliwosci i ograniczenia w zwalczaniu uciazliwosci zapachowej. Wzory rozwiazan w zakresie oceny i ograniczania uciazliwosci powodowanych przez odoranty, zawierajace podobne elementy metodyczne, mozna dostrzec w innych krajach (np. Holandii, Niemczech, Wielkiej Brytanii). Jednak praktyce wykorzystywania do oceny stopnia uciazliwosci zapachowej, m.in. badan ankietowych oraz rejestracji i analizy skarg, towarzyszy zasada, ze stopien (poziom) akceptowalnej uciazliwosci okresla kompetentny organ ochrony srodowiska. Rada gminy, wsparta zespolem co najmniej 6 osób okreslonych w art. 7 ust. 8, skladajacym sie z co najmniej trzech radnych wyznaczonych przez rade gminy, wójta (burmistrza, prezydenta miasta) lub osoby przez niego wyznaczonej, osób (ilu?) wyznaczonych przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) sposród pracowników urzedu gminy (miasta) oraz ewentualnie pelnomocników mieszkanców gminy, takiej kompetencji nie gwarantuja.