Ewa Florkiewicz

Nowelizacja Prawa ochrony środowiska - kolejny krok w kierunku usprawnienia procedury oceny oddziaływania na środowisko?

Usprawnienie procedury oceny oddziaływania na środowisko planowanych przedsięwzięć

Zmiany w zakresie postępowania dla planowanych przedsięwzięć przeważają wśród zawartych w projekcie propozycji dotyczących procedur oceny oddziaływania na środowisko. Mają one na celu przede wszystkim uporządkowanie przepisów - zarówno przez likwidację luk prawnych i zapewnienie zgodności z regulacjami wspólnotowym, jak i doprecyzowanie niektórych obowiązków ustawowych.

Jedną z kluczowych zmian, jakie są proponowane do wprowadzenia w tym zakresie, jest rozszerzenie określonego w art. 46 ust. 4 katalogu decyzji, przed wydaniem których należy uzyskać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach.

Do katalogu tego zostanie dodana decyzja określająca szczegółowe warunki wydobywania kopalin, o której mowa w art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 110, poz. 1190). Stanowi ona niejako odpowiednik koncesji na wydobywanie kopaliny i jako taka powinna wymagać wcześniejszego postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Jest to wskazane ze względu na charakter działalności koncesjonowanej taką decyzją (która z reguły zaliczana jest do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko), jak również na przewidywany okres wykonywanie tej działalności (trwający niekiedy 30 - 40 lat).

Koleją kwestią jest konieczność dopełnienia prawnej reglamentacji przedsięwzięć nie należących co prawda do kategorii mogących znacząco oddziaływać na środowisko, ale mogących w istotny sposób oddziaływać na obszar Natura 2000. Szereg tego typu inwestycji nie podlega - choć powinna - procedurze oceny oddziaływania na środowisko, ponieważ nie wymaga żadnej z decyzji wymienionych w art. 46 ust. 4 ustawy Poś, ani nie podlega zgłoszeniu określonym w ust. 4a wyżej wymienionego artykułu. Dlatego też planowane jest rozszerzenie omawianego tu katalogu o decyzje, które wydawane są dla przedsięwzięć o niewielkiej skali, nie wiążących się z realizacją żadnego zamierzenia budowlanego. Pozwoli to na objęcie takich przedsięwzięć obowiązkiem uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a tym samym poddaniu ich postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko.

Z tego względu do katalogu decyzji z art. 46 ust. 4 ustawy Poś dodano decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydawaną, zgodnie z ustawą z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435, z późniejszymi zmianami), dla przedsięwzięcia polegającego na zalesieniu. Na podstawie takiej decyzji można dokonać zalesienia na terenie, dla którego nie uchwalono miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zmiana ta umożliwi przeprowadzenie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko dla wszystkich przedsięwzięć polegających na zalesieniu - zarówno tych należących do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jak i pozostałych przedsięwzięć, jeżeli mogą one znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000.

Z tego samego względu, katalog decyzji z art. 46 ust. 4 ustawy Poś wzbogaci się o decyzje określające warunki rekultywacji dla wszystkich przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na obszary Natura 2000, niezależnie od tego, czy należą one jednocześnie do kategorii mogących znacząco oddziaływać na środowisko, czy też nie. Niejednokrotnie zdarza się bowiem, że dla przedsięwzięć, które mogą w znaczący sposób oddziaływać na obszary Natura 2000 i z tego powodu powinny być poddane procedurze oceny oddziaływania na środowisko, jest wymagana jedynie decyzja określająca warunki rekultywacji.

Obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a tym samym przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, będzie więc wymagany przed wystąpieniem z wnioskiem o wydanie dla takich przedsięwzięć decyzji uzgadniającej warunki rekultywacji (określonej w art. 106 ustawy Poś) oraz decyzji w sprawie rekultywacji i zagospodarowania (wymaganej przez ustawę z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266, z późniejszymi zmianami).

Analogiczny obowiązek przewidziano również dla wszystkich przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, dla których wymagane jest uzyskanie, w myśl ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, decyzji w sprawie zgody na przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Niejednokrotnie zdarza się bowiem, iż realizacja warunków określonych w takiej decyzji może w dość istotny sposób wpływać na obszary Natura 2000, w tym na chronione w nich gatunki i siedliska, a także na integralność tych obszarów. Do tej pory uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach konieczne było jedynie przed zmianą lasu na użytek rolny.